Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

De kerk lijkt we een kliniek als we kijken naar de afgelopen twee zondagen en vandaag. Eerst hadden we de zondag van de genezingen, toen de zondag van de melaatse en nu weer de zondag van de lamme. De reden hiervoor is dat we op deze zondagen na epifanie het evangelie van Marcus volgen. Deze evangelist plaatst alle genezingsverhalen bij elkaar. Het is de eerste ordening die er gemaakt werd van de vele verhalen die in de 50 jaar na Jezus’ kruisiging de ronde deden. Maar ook voor ons lezers, geven deze drie zondagen van genezingen elk een ander beeld op wat genezing door Jezus betekent. Elk verhaal heeft een eigen accent. De genezing van Simons schoonmoeder ging gepaard met Jezus, die wegtrekt om ergens anders mensen te genezen. De mensen begrepen het niet, zagen Hem als een soort wondergoeroe in plaats van als de Messias die het koninkrijk Gods inluidt. Vorige week werd een melaatse genezen. Jezus doorbrak alle taboes door de man aan te raken en zijn plaats in de maatschappij terug te geven. Genezing betekent dan je eigen plek, waarde terugkrijgen. Vandaag de genezing van een lamme met weer een eigen wending en accent.

Waarom zonden vergeven aan een lamme

Het is een plastisch verhaal, een mooi verhaal dat je je uit je kinderjaren bij blijft. Vier mannen die het dak open maken en een draagbaar met een lamme laten zakken. Jezus geneest hem. Bovendien zet Hij de schriftgeleerden mooi op hun nummer. Toch is het vreemd dat Jezus de lamme niet gewoon geneest. Waarom begint Jezus over zonden vergeven in plaats van over genezing? Daar kwam de lamme toch niet voor?

Schuld die verlamt

Als we goed naar het genezingsverhaal kijken, dan vormt het verhaal van de man die door het dak wordt neergelaten en de genezing van de verlamming een geheel dat door de discussie, het twistgesprek, van Jezus met de schriftgeleerden wordt doorbroken. De evangelist doet dit bewust. Hij wil er iets mee zeggen.
Bovendien geeft de evangelist allerlei details in het verhaal. Er zijn vier mannen die de lamme meenemen. Zouden twee mannen niet genoeg zijn geweest? Verder ligt de man op een draagbed of veldbed dat vooral in het leger wordt gebruikt. Wat wil Marcus met die details zeggen?
De vier dragers hangen samen met een beeld uit de profetie van Daniel over de mensenzoon en de vier windrichtingen die in beweging komen en waarna het nieuwe rijk van Israël gevestigd zal worden. Het is mogelijk dat het hier gaat om de Jezusgemeenschap als het nieuwe Israël. De man wordt naar Jezus toegedragen om deel te worden van deze nieuwe gemeenschap. Hij ligt op een veldbed. Was het een militair die door verwondingen verlamd was? Was het een Romeinse soldaat? En Jezus zegt dan dat zijn zonden vergeven zijn! Temidden van het Joodse volk en de schriftgeleerden vergeeft Jezus de zonden van een soldaat die hoort bij de onderdrukkende Romeinse overheid.
Daar komt nog bij dat alleen God zonden kan vergeven, aldus de schriftgeleerden. Jezus noemt zichzelf mensenzoon en getuigt dat Hij die macht ook heeft. Het is in feite God zelf die hier vergeving schenkt.
Marcus verbindt hier bewust het gebrek van de lamme aan de zondevergeving. Als mensen een conflict met elkaar hebben, dan heeft dat vaak een verlammende werking. In het geval van de soldaat letterlijk. Conflicten kunnen hoog oplopen en jaren duren. Vaak gaat het dan al niet eens meer om wat er daadwerkelijk gebeurd is, maar spelen ook de verdriet en de pijn van het conflict zelf mee. De relatie is verstoord, gebroken. De kemphanen komen er niet meer uit. Het wordt een wond of een verlamming waar je mee verder moet leven. Een uitweg is dan vergeving. Als je zelf de ander kunt vergeven, zet je de eerste stap naar verzoening. Door zelf eenzijdig, dus zonder voorwaarden te stellen of iets van de ander te eisen, te vergeven, krijg je de ruimte om in beweging te komen en te werken aan verzoening, het herstellen van de verbondenheid.

Een Goddelijk voorbeeld

Als voorbeeld hiervan dient niet alleen het evangelie van vandaag, maar ook de houding van God ten aanzien van Israël zoals dat in de eerste lezing naar voren komt. We horen de mooie tekst: Blijf niets staan bij wat eertijds gebeurd is, laat het verleden nu rusten. Het is de oproep van de profeet aan het volk dat in ballingschap is om niet te blijven hangen op wat er in het verleden gebeurd is, de uittocht uit Egypte. God is namelijk iets nieuws begonnen, een nieuwe bevrijding. Dan volgt een aanklacht van God aan Zijn volk. Hij zegt dat Hij hen geen eisen heeft gesteld, maar dat Zijn volk Hem gewoon genegeerd heeft. Maar de passage eindigt met de boodschap dat God de misdaden teniet zal doen en de zonden vergeet. Er komt dus weer een schone lei. Zo kennen we de God van Israël, als een God die wel boos wordt maar altijd weer vergeeft. Hiervoor stelt God geen voorwaarden. Het is een eenzijdige vergeving.

De vicieuze cirkel doorbreken

Conflicten, schuld en verwijten kunnen ons verlammen. We zitten dan gevangen in een vicieuze cirkel van wederzijds kwetsen en verwijten maken. Dan telt niet alleen meer wat er vroeger gebeurd is, maar ook de ruzie en het verlies van de relatie daarna. Juist door zelf het initiatief te nemen en de ander eenzijdig te vergeven, doorbreken we de vicieuze cirkel en krijgen we de ruimte om te werken aan verzoening. Hierbij kunnen we het voorbeeld van God en Jezus volgen. God staat steeds weer klaar om te vergeven en opnieuw de relatie met ons aan te gaan.

Waarheid en verzoening

Een mooi voorbeeld van eenzijdige vergeving vinden we in Zuid-Afrika. In veel landen staan volken elkaar al eeuwen naar het leven. Kinderen groeien op met verhalen over wat de andere stam het eigen volk heeft aangedaan. Denk ook maar aan de Palestijnen en Israëli’s. In Zuid-Afrika wilde men een vrede zonder dat de geschiedenis van verwijten zou blijven doorwerken. Daarom werd de Commission for Truth and Reconciliation opgericht. Deze commissie begon een verzoeningsproces dat nog nooit eerder heeft plaatsgevonden. De zwarte bevolking zette hier de eerste stap door zich te willen verzoenen met de witte mensen. Als witte daders zouden erkennen wat ze gedaan hebben (Truth), dan zouden ze weer verzoend worden (Reconciliation). Op deze manier werden de verhalen over wat elkaar is aangedaan stopgezet. Er werd een punt achter gezet en witte en zwarte mensen konden met een schone lei beginnen. In die commissie zat Bisschop Tutu. Kan de kerk in navolging van Christus vaker deze verzoenende rol spelen?

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus