Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Toen ik de zaligsprekingen van het Matteüsevangelie nog eens las, deed het me denken aan het acht-voudige pad van Boeddha. De zaligsprekingen zijn een soort manier van leven en tegelijk een belofte dat er een einde aan het lijden komt. Waarschijnlijk hebben alle religies wel iets dergelijks. Waarom? Alle religies komen voort uit de ervaring van gebrokenheid, van lijden en dood en proberen daarop een antwoord te vinden, een manier te vinden om er mee om te gaan. Er zijn veel verschillende antwoorden. De meeste religies wijzen op een weg naar heiligheid, naar ontsnapping uit lijden en dood. Het ethische deel van deze wegen is vaak hetzelfde.

Wij mensen kunnen die heelheid zelf niet bereiken.

Als op ethisch gebied er veel overeenkomsten zijn, dan zouden we verwachten dat religies perfecte mensen voortbrengen of in elk geval de vrede sterk bevorderen? Waarom vinden we dan juist onder aanhangers religies zoveel geweld? Waarom biedt het geloof geen beslissend antwoord op lijden en dood?

Het probleem is dat gelovigen de ethische normen van hun religies niet halen. De weg van heelwording is te moeilijk voor de mens op zichzelf. We falen en dat brengt lijden voort. In elke religie zijn echter heiligen te vinden, hoewel het er weinig zijn.

In het christendom zijn veel voorbeelden van heiligen, mensen die heel zijn geworden.

Hoewel er altijd maar weinig heiligen zijn in een religie zijn ze er wel. Ook in christendom hebben we heiligen. Vandaag eren wij hen. Door de eeuwen heen zijn allerlei mensen die weg van heiliging gegaan. Ze deden dit op verschillende manieren: als martelaren, kloosterlingen, kerkvaders en –moeders, kerkleraren, pastores en individuele of getrouwde mannen en vrouwen.

Maar als we het leven van heiligen bekijken, lijkt het een onmogelijke weg. Mensen doen extreme en wonderlijke dingen,. Ze voldoen aan normen die voor ons onhaalbaar zijn. Een belangrijk kenmerk van heiligen is echter vertrouwen op God. Het is God die heilig maakt; God heiligt de mens. Het zijn dus geen uitzonderlijke prestaties van mensen zelf. Juist in alles wat op hun pad komt, vertrouwen zij op God vertrouwen. Dat maakt hun leven heilig. Daarom is de weg van heiliging ook voor ons mogelijk.

Het gaat vaak mis

Het probleem is echter: In de praktijk gaat het zo vaak mis. Mensen zijn niet heilig. Het menselijk handelen is gebroken. We falen en breken daarbij zelfs anderen. U kent waarschijnlijk wel de schijnbaar vicieuze cirkel van een slachtoffer die dader wordt van een volgend slachtoffer, etc. Het is heel om dan echt een schuldige te vinden.

Gebroken zijn brengt lijden voort. Menselijk falen berokkent anderen schade. Er is ook een tweede aspect: ook wijzelf zijn eindig. We zeggen vaak: ‘De dood hoort erbij,’ maar als ze eraan komt, wordt de dood een probleem. Dat geldt wanneer we zelf sterven, maar soms nog meer als een dierbare sterft. Juist dan worden we geconfronteerd met onze gebrokenheid.

Net als in andere religieus kent het christendom dus een weg naar heiligheid. Ze is echter een heel realistische weg: niet door zelfoverstijging, door het aardse bestaan te ontkennen, maar midden in het gewone leven loopt de weg van de heiliging. Hierbij wordt het gewone leven geheiligd. Heiligen zijn ook niet onsterflijk; ze zijn allemaal gestorven, soms na marteling en door moord. Lijden en dood worden in het christendom niet ontkend, maar wel formuleert ons geloof een antwoord: lijden en dood hebben niet het laatste woord.

De zaligsprekingen zijn daarbij een belofte aan de lijdenden dat het eens anders zal worden. Het is een soort programma van God. Jezus gaat zitten als leraar en begint zijn verkondiging bij evangelist Matteüs op een berg: zoals Mozes op de berg, Horeb, het verbond tussen God en zijn volk. Jezus is de vervulling van dit verbond. Jezus geeft aan dat de is tijd aangebroken dat er een einde komt aan lijden en dood. Het is de vervulling van Gods belofte: Aan iedereen die het nu zwaar heeft: Wees gelukkig, want er komt een einde aan jullie lijden!. Ik, God, ga het goed maken. Dit wordt samengevat in de Openbaring van Johannes: Zie, Ik maak alles nieuw.

De weg van heelwording kunnen we niet alleen doen. Zelfs als we de laatste gebrokenheid niet kunnen helen, de dood, dan hebben we de belofte van God dat Hij dat zal helen. Zelfs al kunnen we niet zelf problemen in wereld, het lijden en dood van onschuldigen, opheffen, uiteindelijk zal God het laatste woord hebben. Jezus doet een belofte en die komt Hij na, daar waar Hij komt: Genezingen, bevrijdingen van boze geesten, en uiteindelijk in verrijzenis.

Het christendom is de weg naar heil

Alle religies proberen een antwoord te geven op de gebrokenheid van de mens: zonde, lijden en dood. Ze wijzen de weg van heling, heiligheid. Alle religies hebben daarbij wel een kern van waarheid. Kenmerkend voor het geloof van Jezus is dat de gebrokenheid niet ontkend wordt, de eigen zonden, het eigen lijden en onze sterflijkheid hebben hun plek binnen ons geloof. Het christendom geeft daarom geen snelle antwoorden. Wel wijst zij een weg tot heiliging. De zaligsprekingen laten deze weg zien. Daarbij zijn ze meteer een belofte dat als we die weg proberen te gaan en toch falen, God datgene wat we niet zelf kunnen, zal heiligen. Ook onze laatste gebrokenheid wordt door Hem geheeld. Daarvan getuigen alle heiligen, die we vandaag eren en dat is de hoop voor onszelf en onze overledenen, die we vandaag gedenken.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus