Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Met de verzen, die we uit de profeet Jesaja (Jesaja 52, 7-10) hebben gelezen, roepen we dankbaar de Heilige Willibrord in herinnering. Twee dagen na zijn sterfdatum vieren we zijn feest vandaag hier in de kerk. Als een vreugdebode eren we hem, om het met de woorden van Jesaja te zeggen, een vreugdebode van een evangelie dat we ervaren mogen als het beste wat ons ooit als levensoriëntatie gegeven werd. En welke rijkdom dat is, dat wil het evangelie dat we ter gelegenheid van dit feest gelezen hebben, ons duidelijk maken. (Matheüs 25,14-34)

In dat evangelie is Jezus zelf aan het woord. De Heer zelf wil ons namelijk uitleggen wat geloof is. Op een typische wijze doet Hij dat, niet door een geleerd exposé maar door het vertellen van een parabel, een verzonnen verhaal met een harde kern van waarheid. Deze perikoop uit het evangelie van Matheüs is een onderdeel van een grotere rede die door de evangelist in Jezus´mond wordt gelegd. Het is een rede die de toekomst van mens en wereld tot onderwerp heeft. Vragen als wat er met hemel en aarde uiteindelijk gebeuren zal en of voor de mens een blijvende toekomst is weggelegd, staan daarbij centraal. Waartoe zijn er mensen? Welk is de zin van ons leven? Wat is de betekenis van onze vreugde en van ons verdriet? Van onze onmacht en angst, van onze begeestering en onze vriendschap?
Geen verre, onbegrijpelijke vragen worden door de Heer behandeld, neen Hij heeft het over wat mensen alle dagen meemaken.

Het Rijk der Hemelen

Het evangelie zet dit alles in het licht van “het Rijk der Hemelen”. Dat is de bijbelse term voor een nieuwe wijze van leven en samenleven die getekend wordt door vreugde die mensen te beurt valt als ze elkaar én de Eeuwige als partners in hun leven gevonden hebben.

De gelijkenis zet overigens – in dit verband – eerder onverwacht aan. In plaats van vinden, gaat het om verliezen. De dienaars verliezen immers hun Heer, die naar het buitenland vertrekt. Die Heer bood de dienaars ongetwijfeld veiligheid met zijn streng regime dat we verderop nog meer in detail horen beschrijven. Die veiligheid valt nu weg.

Dat moeten we alvast maar meteen weten, dat het Rijk der Hemelen niet afhangt van een soort van Meester-Regelaar die ergens ver weg de zaken voor ons voor elkaar probeert te krijgen.

Maar hoe functioneert het Rijk der Hemelen dan wel?

Vertrouwen

Een kernwoord blijkt vertrouwen te zijn. Met het Rijk der Hemelen is het als met een man die zijn bezit aan zijn dienaars toe-vertrouwt. Een geen klein beetje ook. De een krijgt 5 talenten (dat is gelijk aan 10 000 daglonen), de ander 3: dat is 6000 dus en tenslotte de laatste krijgt met zijn 1 talent nog steeds goed voor 2000 daglonen. Het toevertrouwde bezit spreekt niet alleen tot de fantasie, de groeimogelijkheden die het heeft zijn eveneens enorm. 5 talenten worden er tien, en 3 worden er 6…Echter bij het ene talent is dat niet zo. Het groeit niet, het blijft zoals het is.

Voor de eerste twee dienaars wordt de toegang tot het Rijk der Hemelen ontsloten. “Ga binnen in de vreugde van uw Heer”, voor de dienaar met het ene talent blijft het perspectief op een nieuwe bestaanswijze gesloten. Hij krijgt verwijten naar het hoofd geslingerd die er niet om liegen: lui en boos is hij!

Hoe komt het toch dat het ene talent alleen blijft? Ook dat heeft met vertrouwen te maken. Of beter: met het gebrek aan vertrouwen.
Wie vertrouwen geeft rekent op de trouw van de ander. Zo is het ook met de man die zijn bezit toevertrouwt. Het is die trouw die groeikracht geeft en dus het perspectief op een nieuw bestaan doet opengaan.

De derde dienaar

Maar zijn alleen dan de eerste twee trouw aan hun opdracht? Velen zullen zeggen dat precies de derde dienaar trouw is omdat hij tenminste bewaard wat hem wordt toevertrouwt, hij bewaart het zoals hij het gekregen heeft.
Voor het evangelie is dit echter schijnbare trouw die in feite grondige ontrouw verbergt. Het is toch opvallend hoe duidelijk de dienaar denkt te weten hoe de Heer zal reageren …terwijl op het ogenblik van de afrekening met de eerste twee dienaars diezelfde Heer dus helemaal anders reageert. De derde dienaar weigert een leven dat niet van buitenaf gestuurd wordt. Hij wil niet zonder de bevelen van zijn Heer en als die uitblijven dan vindt hij niet dat hij verantwoordelijk kan gesteld worden voor de ontstane situatie. Eigenlijk aanvaardt die dienaar de hem geboden vrijheid niet. De derde dienaar kan niet leven zonder een Grote Regelaar die alles voor hem beslist. De dienaar blijft trouw aan een beeld dat hij zelf van Heer gemaakt heeft en dat hem heel wat gemak verschaft. Hij houdt het bij wat hij denkt te weten en riskeert zich niet aan het hem toevertrouwde dat zijn zorg en aandacht echter wel nodig heeft. De derde dienaar is een klein burgermannetje dat alle touwtjes zelf in handen wil houden en weigert uitgedaagd te worden door wat het vertrouwen dat hem geschonken wordt. Voor hem hoeft het niet zoveel vrijheid, maar als het dan toch moet dan met zo weinig mogelijk risico…en daardoor ontneemt hij het hem toevertrouwde groeikansen, levenskansen.

Het oordeel over zo´n levenshouding is erg hard: het toevertrouwde wordt teruggenomen en van de dienaar in kwestie wordt gezegd dat hij van nul en geen waarde is in het perspectief van het Rijk der Hemelen. Met andere woorden dit soort van levenshouding heeft met geloven niets te maken.
De houding van de eerste twee dienaars daarentegen wel. Zij brengen wel in beeld wat geloven is. Van hen leren we hoe aan ieder mens iets heel waardevols is toevertrouwd. Je bent namelijk mens tussen andere mensen en bewoner van deze aarde. Dat alles is aan je toevertrouwd en het daagt je uit. Medemensen dagen je uit om je beste krachten aan hen te besteden en de schepping vraagt om zorg en respect.

Wie deze uitdagingen ontdekt in zijn leven en ze aanvaard als de kern van zijn bestaan, die is bezig gelovige te worden. En wie bovendien de kunst verstaat zichzelf daarvoor ook in de weegschaal te gooien, zichzelf dus te geven voor het welzijn van de ander, die mens die gelooft!

Te horizontaal?

Maar is dat dan niet al te horizontaal? Wat heeft de Heer nog te maken met zo´n geloof? Alles, want zelf doet de Eeuwige niet anders dan zich voortdurend riskeren voor het welzijn van mens en schepping. Dat is het getuigenis dat Jezus (en vele voor hem en na hem) hebben gebracht. De Eeuwige laat zich namelijk ook uitdagen door de mensen en wil niets liever dan ons met Zijn liefde oprecht gelukkig te maken. Daarom is de Eeuwige ook bij voorkeur daar te ontmoeten waar mensen zich in dezelfde zin wagen voor elkaar. Er wordt toch tot de dienaren gezegd: ga binnen in de vreugde van uw Heer….wat betekent dat anders dan : ga binnen in de Godontmoeting.

Maar dan hebben we ook een antwoord op de vraag naar de zin van ons leven en van onze wereld. Waarom zijn mensen op aarde? Om zich elkaars lot aan te trekken, om zich te laten uitdagen tot solidariteit, om zich uit de eigen genoegzaamheid te laten halen om zich te wagen voor elkaars geluk. Dat is het avontuur dat de zin van het leven bloot legt. Dat is het avontuur dat geloven heet.

Dat is de kern van het evangelie dat Willibrord ons bracht.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus