Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Hoe passend is het niet om op de dag van een bisschopswijding te lezen hoe Jezus de apostel Petrus tot drie keer toe de opdracht geeft om zijn kudde te wijden. Drie keer om zijn drievoudige verloochening teniet te doen. Het is ook niet voor niets dat veel wijdingen op of rond 29 juni worden verricht. Het is een mooi beeld van de pastores die zorg dragen voor het gelovige volk.

De tijd van de pastoor als herder van de parochie is voorbij

Het is inderdaad een mooi beeld, maar het staat ver van de werkelijkheid. De tijd dat geestelijken macht en gezag hebben is in de Westerse samenleving al lang voorbij. Niet langer kunnen kerken het leven van de gelovigen bepalen en kerken die dat nog steeds proberen, maken zichzelf belachelijk. Kerkelijke tucht of controle is niet meer mogelijk. De kerk kan niet langer uitleggen hoe we wereld in elkaar zit. Die taak heeft de wetenschap van haar overgenomen. De kerk is gereduceerd tot iets uit een vergane tijd, waar haar vele lege banken aan herinneren. Pastores worden vooral gewaardeerd als zij gewone mensen zijn en hun taak is vooral liturgisch, het voorgaan op zondag en bij calamiteiten, geboorten en huwelijken.

Geen makke schapen meer

Gelovigen zijn geen makke schapen meer die luisteren naar hun herder. Dat is ook niet meer het ideaal van de kerk. De kerk heeft ontdekt dat zij niet uit geestelijken bestaat, maar vooral en op de eerste plaats uit gelovige mensen. Pastores willen graag mondige parochianen die zelf de kerk zijn in plaats van dat ze alles over laten aan de geestelijkheid. Gelovige mensen die meepraten in het bestuur van de kerk, met wie een ethische discussie wordt aangegaan in plaats van dat wordt afgekondigd wat wel en niet mag en met wie pastores gezamenlijk het geloof verdiepen. Het ideaal is dat geloof en kerk actief beleefd wordt door parochianen die voor zichzelf denken en keuzes maken. Zo leveren zij een bijdrage aan de kwaliteit van de kerk.

Geen herder maar winkelier

Toch is de praktijk helaas anders. Parochianen zijn inderdaad mondig geworden, maar in meestal gaat men met de kerk om zoals een klant in de supermarkt. Er is een groot aanbod van merken en we zoeken het merk dat bij ons past. We gebruiken het product zolang en in de mate waarin we daar behoefte aan hebben. Veranderingen worden alleen geaccepteerd zolang het product waar we behoefte aan hebben, niet wordt aangetast. Met andere woorden, de kerk moet niet teveel aan liturgie of kerkinterieur veranderen, anders komen we in opstand. De vraag of dit misschien bijdraagt aan het kerkzijn en aan de verbreiding van het evangelie wordt niet gesteld.

Dat betekent niet dat mensen van nu niets voor de kerk doen. In tegendeel, vergeleken met vroeger wordt veel meer kerkelijk werk door vrijwilligers gedaan. Het is alleen de vraag of dit vanuit geloofsovertuiging, toewijding gebeurt en solidariteit met andere gelovigen gebeurt of omdat men investeert in hetgeen men graag wil blijven afnemen. Kerkleden zijn zeer zeker bereid om in de buidel te tasten of een steentje bij te dragen als vrijwilliger, maar is dit niet uit eigen belang? Zolang de kerk bestaat, kunnen we datgene krijgen wat we graag willen. Zonder kerkbijdrage en vrijwilligerswerk kan de dienst die we graag willen bijwonen immers ook niet bestaan. Kortom, de mondigheid en eigen verantwoordelijkheid van de moderne kerkganger beperkt zich tot het in standhouden van het kerkelijke aanbod waar men behoefte aan heeft.

Pastores zijn niet bezig met de vraag hoe we in deze tijd het beste vorm kunnen geven aan de kerk, maar hoe we nieuwe mensen kunnen krijgen en hoe we geïnteresseerden aan ons kunnen binden. We zijn winkeliers die marketing technisch moeten werken, Niet voor niets kijken we jaloers aan de baptisten en pinksterkerken die groeien. De hoogleraar liturgie voor de PKN in Utrecht beschreef de PKN als met haar hoofd in de wolken en hier rondlopend als een kip zonder kop. Hij bedoelde hiermee dat men zich niet afvroeg hoe men authentiek liturgie kon vieren maar dat men aansloot bij de evangelicale en pinksterkerken om mensen te winnen of vast te houden.

Priesterlijk volk

Dit staat in een schril contract met hoe we christenen behoren te zijn. Hoewel bijna niemand van ons een bekering van niet-gelovige naar gelovige heeft meegemaakt, betekent christen zijn dat je geroepen bent. Hoewel we ons geloof via de opvoeding hebben meegekregen, is ons geloof het antwoord op Gods liefdevolle uitnodiging om Zijn kinderen te worden. In de eerste brief van Petrus staat: [9] Maar u bent een uitverkoren geslacht, een koninkrijk van priesters, een heilige natie, een volk dat God zich verworven heeft om de grote daden te verkondigen van hem die u uit de duisternis heeft geroepen naar zijn wonderbaarlijke licht. Christen zijn betekent dus niet dat we als consumenten naar de kerk gaan, eventueel geld of tijd en energie in het product investeren, maar dat we bezig zijn met onze opdracht, namelijk priesterlijk volk te zijn; onszelf als offer aan te bieden door ons in te zetten voor het koninkrijk Gods. Het doet er dus helemaal niet toe of de kerkdienst ons bevalt, of we de mensen aardig vinden of hoe vol onze agenda is. Het gaat erom dat we geroepen zijn om als Gods volk ons te wijden aan het evangelie en ons in te zetten voor het koninkrijk van God. Het gaat met andere woorden om ons kerk zijn, hoe geven wij als geloofsgemeenschap vorm aan Gods koninkrijk en hoe getuigen wij in woord en daad van het evangelie. Dan gaat het erom hoe we de essentie van wat Jezus en de eerste christenen deden, vandaag kunnen vormgeven en niet om wat we gewend zijn of mooi vinden.

Conclusie

De apostelen Petrus en Paulus worden gezien als de fundamenten van de kerk. Zij hebben allebei de opdracht gekregen de kudde van de Heer te wijden. Toch kunnen we de kerk van vandaag niet als een kudde schapen met herders typeren. De mensen zijn mondig geworden en bepalen zelf hun al dan niet religieuze levensweg. Dit brengt het gevaar met zich mee dat mensen met de kerk en hun geloof leven zoals en zolang het hun uitkomt. Echte toewijding en overgave worden dan moeilijk. Pastores zijn niet langer herders, maar winkeliers die het geloof aantrekkelijk proberen te maken, die kerkdiensten op moeten leuken of precies zo moeten houden als de gemeente dat wil op straffe van kerkverlating. Toch biedt de mondigheid van gelovigen ook een kans. De verhouding pastoor en parochiaan kan veel vruchtbaarder worden, wanneer gelovigen hun roeping als priesterlijk volk erkennen en beseffen dat zij zelf de kerk zijn en de pastores slechts begeleiders en verwijzers naar Jezus zelf. Wanneer we onze roeping als koninklijk priesterschap en heilige natie beseffen, dan hoeven we niet te vallen over liturgische futiliteiten, dan is er geen geklaag meer over wat er in de dienst gebeurt, maar dan zijn we bezig met waar het in wezen om gaat, gemeenschap zijn en teken van Gods koninkrijk.

Bisschopswijding

Vanmiddag om half drie wordt Dick Dick Schoon tot bisschop van Haarlem gewijd. Hij wordt de nieuwe herder van ons andere bisdom. Laten we beseffen dat onze bisschoppen, priesters en diakenen er slechts zijn om ons in staat te stellen volk van God te zijn, dat de gelovigen zelf het ware priesterschap hebben en samen met de pastores de verantwoordelijkheid voor de kerk dragen. Laten we ons bezighouden met waar het werkelijk om God, het evangelie van Jezus Christus.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus