Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Dat liefde de orde kan verstoren weet niemand beter dan een verliefde puber. Het leven voor de verliefdheid is compleet zinloos geworden. Het enige waar hij of zij aan kan denken is die ander. De ander zien of nog beter, je liefde door de ander beantwoord zien, geeft een euforische vreugde. Niets kan je gelukkiger maken. Zo is gescheiden zijn van je liefste of een afwijzing als een wond die maar niet lijkt dicht te gaan. U kent waarschijnlijk beide gevoelens wel. Ze kunnen het leven behoorlijk in de war brengen.

Als God ons liefheeft, liefde is, waarom ervaren we het dan zo weinig?
Dat gevoel van verliefdheid staat wel in een heel sterk contrast met de liefde waar het in onze schriftlezingen over gaat. Twee lezingen gaan helemaal over de liefde van God. God is zelfs liefde. Maar voelen we dat ook? Het heeft volgens mij niets te maken met de verliefdheid van een puber. Het is zeker niet zo heftig. Misschien ervaren we er wel niets of nauwelijks iets van. Zeker wanneer we het moeilijk hebben. Dan komt Gods liefde het dichtst bij de liefde van een strenge ouder die niet lijkt in te grijpen als zijn kind het moeilijk heeft, of misschien we de moeder die machteloos toekijkt, terwijl haar kind lijdt. Maar in de moeilijke momenten weten we vaak niet eens of die God er wel is, streng of machteloos. Waar is dan Gods liefde? Waarom ervaren we ze zo weinig?

Gods liefde is radicaal anders dan mensenliefde

Gods liefde is heel iets anders dan mensenliefde. Daarom ervaren we die liefde niet als een verliefdheid, als partnerliefde. Gods liefde is anders. Alleen al omdat zij niet bij onszelf begint. Er is geen liefde, omdat wij een gevoel hebben. Gods liefde was er al voordat wij er waren. Sterker nog, de Bijbel leert ons dat we alleen kunnen liefhebben, omdat God ons liefheeft. Ook is Gods liefde niet evenredig zoals in een menselijke relatie. Gods liefde is ondenkbaar groter dan mensenliefde en ook al beantwoorden wij Zijn liefde niet, ook al willen we Hem niet eens kennen, toch blijft Hij van ons houden. Tenslotte is Gods liefde niet exclusief. Het is niet als in een partnerrelatie dat als God van jou houdt, Hij niet van een ander mag houden. Zijn liefde voor ons sluit de liefde van anderen niet uit.

Niet abstract

Toch blijft het vaag, Gods liefde. Je kunt je er niet veel bij voorstellen. Toch is Gods liefde niet abstract, in tegendeel, ze is heel concreet, uit zich in daden. De eerste liefdevolle daad van God was onze schepping. Hij maakte niet bij wijze van hobby of experiment een mens en zei toen: ‘Zoek het naar uit!’ Nee, de schepping van de mens begon pas nadat God de chaos van de aarde had geordend. U kent het wel: de aarde was woest en leeg. God scheidt dan licht van duisternis, dag van nacht, land van water, enz. Hij brengt orde aan die nodig is om te kunnen leven. Pas dan maakt Hij alle levende schepselen en uiteindelijk de mens. Maar het verhaal leert ons ook dat het niet goed ging. God had de mens wel lief, maar de mens beantwoordde die liefde met ongehoorzaamheid, met concurrentie. De mens wilde volgens het verhaal gelijk worden aan God. Dat maakte een einde aan het paradijselijke leven van de mens. De mens heeft kennis van goed en kwaad en kan dus ook het verkeerde doen, lijden veroorzaken, de orde die God heeft geschapen, verstoren.

Niet losgelaten

Toch laat God mens niet los. Hij stuurde mensen naar Zijn Geest, zoals Noach, Mozes, de profeten en degene die voor ons ultieme bevrijding bracht, Jezus. In een wereld die geen paradijs meer is, moesten zij de juiste weg aangeven. God blijft dus van de mens houden. God laat zo zien dat liefhebben niet als menselijke verliefdheid is. Die gaat weer weg. Goddelijke liefde is blijvend. Jezus zegt daarom: ‘Blijf in mijn liefde’. Het gaat om leven in Gods Geest, die ook de Geest van Jezus is. Net als God en Jezus concrete dingen deden, moeten ook wij concreet Gods geboden opvolgen. De uiterste navolging van Jezus is dan je leven geven voor je vrienden. Omdat we uitgedaagd worden om net zo lief te hebben als God, is het onmogelijk om God lief te hebben als je je broeder of zuster haat. Dan leef je niet meer in Zijn Geest die net als bij schepping orde brengt. Waneer wij onze naaste liefhebben, brengen ook wij orde in chaos, zoals Franciscus bad:

Maak mij, Heer,tot een instrument van uw vrede:laat mij liefde brengen waar haat is, eenheid waar mensen verdeeld zijn, vergiffenis schenken aan mensen die zwak zijn; laat mij hoop geven aan wie niet meer hoopt, geloof aan wie twijfelt; laat mij licht brengen waar het duister is en vreugde waar mensen bedroefd zijn.
Heer, help mij om niet zozeer zelf gelukkig te zijn als anderen gelukkig te maken; niet zozeer om zelf begrepen te worden als anderen te begrijpen, niet zozeer om zelf getroost te worden als anderen te troosten; niet zozeer om bemind te worden als te beminnen; want als ik geef, zal mij gegeven worden; als ik vergeef, zal mij vergeven worden; als ik sterf, zal ik voor eeuwig leven.

Gods liefde blijft niet vaag

De boodschap van de lezingen van vandaag lijkt vaag: Het gaat over liefde; God is liefde. We zeggen het zo gemakkelijk, maar beseffen we het werkelijk, ervaren we het werkelijk? Dat blijkt erg moeilijk. Maar de liefde van God is alles behalve vaag. Het is een golf van liefde, die begint bij de schepping. Ook als het niet goed gaat, wil God nog bijsturen. Het is een voortgaand proces van orde brengen in menselijke chaos. Jezus is hierbij het ultieme voorbeeld; in de chaos van de dood brengt Hij uit liefde het leven. Daarin ligt voor ons de oproep om lief te hebben! Dat moeten we concreet in daden doen door de geboden op te volgen en door zelfopoffering.

‘He’s just not that into you’

In de mei-vakantie heb ik een film gezien over romantische liefde. In de film waren verschillende mensen die in relaties terecht kwamen, die relatie verbraken of die op zoek waren naar iemand. De film gaf een mijns inziens totaal verkeerd beeld van liefde: liefde in relaties is verliefdheid die zoals bij een puber chaos brengt. En toch is de vervulling van het leven. Als je die kans mist, kun je nooit meer gelukkig worden. Je vindt dan nooit de ware. Maar onze traditie leert dat liefde blijft, dat zij juist orde brengt en niet streeft naar eigen geluk, maar naar zelfopoffering. Als we zo liefhebben, delen we in Gods liefde, de liefde tussen de Vader en de Zoon, de heilige Geest.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus