Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Is het niet erg wrang dat zo kort op het Kerstfeest de oorlog in de Gazastrook zo hevig is losgebarsten. Het is moeilijk om een profetie over het volk van Israël te lezen als de staat Israël nota bene op de Sabbat de aanvallen begonnen is. Daarom is het altijd belangrijk om een onderscheid te maken tussen de staat Israël van nu en het volk Israël uit de Bijbel.

Volk van God

We kennen als christenen Israël als het volk van God. Het zijn de Joden. Bovendien hebben we in West-Europa een grote schuld ten aanzien van de Joden vanwege de vele eeuwen van vervolging. De benaming volk van God roept allerlei vragen op. Is God er alleen voor die mensen? Zijn het alleen de Joden? Tellen wij christenen ook mee? Christenen hebben zich vaak als het nieuwe Israël beschouwd, het nieuwe aangenomen volk van God.

Er is een belangrijk verschil tussen het Jodendom en christendom. Het jodendom is vooral gericht op de volksgenoten. Het is eigenlijk geen religie. Het is een etnisch volk dat vanwege de etniciteit een speciale relatie met God heeft. Ook andere mensen kunnen een relatie met God hebben, maar de Joden hebben het speciale verbond met God door de Tora. Het christendom daarentegen richt zich niet tot een volk, maar tot alle mensen. Het evangelie is voor iedereen bedoeld, Christus is voor alle mensen gekomen, gestorven en verrezen. Toch is er een speciale relatie tussen Joden en christenen.

Een open verbond?

Het Jodendom is dus geen religie. Het Oude Testament gaat over Gods volk, Israël. Toch zijn er binnen het Oude Testament wel passages die heil beloven aan alle mensen. Aan Abraham wordt beloofd dat via hem God alle mensen zegent. We hebben uit de tweede profetie van Jesaja gelezen. Deze profetie is bestemd voor het volk dat in ballingschap leeft in Babylonië. Daar werd het volk geconfronteerd met een andere cultuur, andere opvattingen en gebruiken. De profeet spoort de mensen aan niet te investeren in die andere cultuur, maar op het eigen erfgoed te vertrouwen. Dat kost je niets, want dat heb je meegekregen. In dat erfgoed zit de God die je zal redden. Deze God belooft Zijn volk dat Hij hen zal terugbrengen. Hij zal hen heil brengen en zo aan alle volken laten zien dat Hij God voor iedereen wil zijn. Israël is daarom het Licht voor de volkeren. De ballingen moeten dus niet de cultuur van anderen overnemen, maar anderen zullen door hen God leren kennen.

Jezus als Licht voor de volkeren

Het Christendom heeft veel profetieën uit tweede Jesaja op Jezus betrokken. Hij wordt door Simeon Licht voor de volkeren genoemd. Hij is ook de lijdende dienstknecht. Jezus vormt de verbindende figuur tussen het Jodendom en de volkeren. Het is door de Jood Jezus, dat wij niet-Joden dezelfde God mogen aanbidden. Jezus is degene die het verbond tussen God en zijn volk openbreekt en toegankelijk maakt voor alle mensen. De mogelijkheid om toe te treden tot het verbond is de doop, die vandaag centraal staat.

Doop van Jezus

In het evangelie lezen we over Jezus die gedoopt wordt. Het is bij Marcus een heel beknopte beschrijving. Bij Marcus heeft een paar unieke elementen. Het lijkt erop dat Jezus net als alle andere mensen vergeving zoekt en daarom naar Johannes toe stapt. Er staat niet dat Johannes zegt dat Jezus hem zou moeten dopen. Verder scheurt de hemel open. Het lijkt op het moment dat Jezus sterft. Dan scheurt het voorhangsel in de tempel. Dat is het gordijn dat het heilige der heiligen afscheidt van de rest van de tempel. Dat deel mag alleen door de hogepriester op de Grote Verzoendag betreden worden. Waar het om gaat, is dat met Jezus’ doop en dood de scheiding tussen God en mens wordt weggenomen. Daarom staat de doop ook voor de vergeving van de zonden die traditioneel bewerkstelligd is door Jezus’ kruisdood. Tegenwoordig zouden we eerder zeggen dat met de doop van Jezus de weg begint die via het kruis leidt tot de verrijzenis. De hemel scheurt immers open en de heilige Geest daalt als een duif neer op Jezus. Dan begint Hij aan zijn werk. Het is de weg die tot God voert en inderdaad vallen dan alle afscheidingen, alle barrières tussen God en mens weg.

Kinderen van God

De christelijke traditie leert dat met de doop van Jezus er iets verandert aan de doop. Bij Johannes was het een teken van bekering, opnieuw beginnen. Jezus’ doop voegt iets aan de doop toe. Hij wordt immers de Zoon van God genoemd door de stem die uit de hemel klinkt. Dopen is daarom niet alleen het teken van opnieuw beginnen, breken met je zonden, maar ook van een aangenomen worden als kind van God. Daarom betekent voor ons de doop niet alleen bekering en het volgen van de weg van Jezus, maar ook een aangenomen worden als kind van God. Wij ontvangen daarbij de heilige Geest zoals we kunnen lezen in het boek Handelingen. De doop van Johannes was volgens Paulus niet voldoende. Het is de doop van Jezus, die hun de gaven van de Geest geeft.

Kind van God zijn

Met de komst van Jezus is de God van het jodendom ook een God van de niet-Joden geworden. De boodschap, speciaal bedoeld voor het Joodse volk is veranderd in een boodschap voor iedereen. We hoeven niet lid te zijn van een volk om God te leren kennen. Door te geloven in Jezus als de Christus, de Verlosser en door te leven in Zijn Geest, mogen we kind van God zijn.

Gods volk

Ik begon met de ellende in de Gazastrook en wat de Israëlische staat op dit moment doet. Het is duidelijk dat de God die wij kennen als een liefhebbende Vader nooit achter dergelijke gewelddadige acties kan staan, ookal worden mensen belaagd door Palestijnse raketten. Wij christenen hebben een relatie met het Jodendom. We noemen de Joden niet voor niets het volk dat door God als eerste geroepen is. Het is uit het Jodendom dat Christus is voortgekomen en inhoudelijk staat het evangelie in de lijn van de profeten van Israël. Dat verplicht ons niet om de Israëlische staat kritiekloos te steunen zoals sommige christelijke kerken beweren. Wel hebben wij de verantwoordelijkheid om in die profetische traditie te gaan staan en op te komen voor de gerechtigheid en de vrede zoals Jezus dat deed. Dan zijn we immers dragers van Gods Geest en mogen we kinderen zijn van God. Laten we dan iedere gelegenheid aangrijpen om aan de wereld duidelijk te maken dat er vrede moet komen voor de Israëli’s maar ook voor de Palestijnen. Amen.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus