Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Een pas afgestudeerde bedrijfswetenschapper vertelde mij bij zijn afstudeerfeestje dat hij druk op zoek was naar werk. Ik vroeg hem of hij via zijn stage niet een baan aangeboden had gekregen. Dat kwam immers veel voor. Hij vertelde mij dat hij inderdaad een baan aangeboden had gekregen, maar dat hij de markt had leren kennen en deze voor hem te weinig dynamisch was. Hij had het aanbod afgeslagen. Ik vroeg hem verbaasd: “Maar je had het daar toch naar je zin?” Het bedrijf gaf hem te weinig groeimogelijkheden. Je moest immers binnen drie jaar je eerste promotie hebben gemaakt, anders kwam je nooit aan de top. Als je de universitaire bladen van managementwetenschappen doorbladert, dan merk je dat men inderdaad gericht is op een snelle carrière, groei en mogelijkheden tot ontplooiing. Het is te simpel om te zeggen dat het hier alleen maar om geld gaat. Het gaat ook om ontwikkeling van je zelf, je persoonlijkheid en je capaciteiten. Je zou kunnen zeggen dat het er om gaat een beter mens te worden.

Ambities

Ook de moeder van Jacobus en Johannes had blijkbaar ambities voor haar beide zonen. Waarom zou de anders aan Jezus vragen of zij in het koninkrijk naast Jezus mogen zitten. Als we het roepingsverhaal van de beide zonen van Zebedeüs serieus nemen, dan wordt het duidelijk dat Jacobus en Johannes heel wat hebben achter gelaten om Jezus te volgen. Bovendien dat hun ouders ook hun zonen eraan verloren hebben. Er staat dat ze hun vader in hun bootje achterlieten. Je zou erin kunnen lezen dat zij met hun vader een klein visbedrijfje hadden en dat vader en moeder het nu zonder hun hulp moeten rooien. dan is het niet gek dat moeder eens gaat informeren of dat allemaal wel wat gaat opleveren. Blijkbaar hebben de beide zonen zich niet hiertegen verzet want Jezus antwoordt niet alleen de moeder, maar ook haar zonen.

De linker- en rechterzijde

Jacobus en Johannes hadden samen met Petrus een bijzondere positie binnen de Twaalf. Zij gingen immers mee met Jezus de berg Karmel op. Ook nam Jezus hen mee in de hof van Getsemane. Blijkbaar verwachten zij daarom ook bij de komst van het koninkrijk een bijzondere plek te krijgen. Matteüs geeft dit met enige ironie weer, want uiteindelijk zullen niet Jezus’ leerlingen, maar de twee rovers aan Jezus’ linker- en rechterzijde zijn bij de kruisiging. Jezus vraagt de moeder en Jacobus en Johannes of zij de beker wel leeg kunnen drinken. In het Oude Testament wordt de beker vaak gebruikt als symbool voor de ballingschap. Ook verwijst de beker bij het Laatste Avondmaal naar Jezus’ lijden en dood. Jezus beseft dat als zijn leerlingen Hem willen volgen, zij door de gevaren en het lijden van vervolgingen heen moeten gaan. Uiteindelijk vinden Jacobus en Johannes inderdaad de dood.

Het beste willen

Jezus beantwoordt een vraag naar een goede positie van Jacobus en Johannes met ironie en de wedervraag of zij wel bereid zijn om te lijden voor Hem. Wie Jezus wil volgen, hoeft dus blijkbaar niet uit te gaan van een mooie carrière of levensloop. Veeleer staan lijden en dood hun te wachten. Ook de boodschap van God aan Baruch lijkt tegen ambities in te gaan. Te midden van het lijden van het volk, moet je niet verwachten dat jij het anders krijgt. ‘Zou je dan voor jezelf iets bijzonders nastreven?’ Het in dienst staan van het woord van God, onttrekt de profeet Baruch dus niet van het lijden. Deze boodschap lijkt onaanvaardbaar voor mensen van deze tijd. Zeker als we kijken naar de ideologie die we tegenwoordig bij opleidingen kunnen lezen. Het gaat erom dat je carrière maakt en jezelf daarbij ontplooit. Nu zijn uiteraard de omstandigheden tussen de tijd van de apostelen en nu sterk veranderd. Er zijn in het Westen geen christenvervolgingen meer. Het christendom is onderdeel van de cultuur geworden. Christenen nemen gewoon aan het dagelijkse leven deel zoals alle andere mensen. Daar bij horen ook opleiding, werk en carrière maken. Althans, een christelijke levenswandel maakt in het Westen een succesvol leven niet onmogelijk. Het is ook de vraag of geloof in God in juist samengaat met succes in het leven en zelfontplooiing. Geloven in een God die het beste met je voorheeft, impliceert in feite dat je jezelf mag ontplooien en een gelukkig leven mag leiden. Wat betekenen dan de woorden van Jezus aan Jacobus, Johannes en hun moeder? Gelden ze alleen voor hen of alleen voor hun tijd of hebben zo relevantie voor ons?

Schaduwzijde

Het hebben van ambities, het werken aan je carrière en zelfontplooiing hoeven zoals gezegd niet in strijd te zijn met het christendom. Toch zien we in de praktijk dat ze een schaduwzijde hebben. Mensen die in het bedrijfsleven zitten of hebben gezeten zullen wel kunnen beamen, dat het vervullen van je ambities in het bedrijfsleven een schaduwzijde heeft. Het vraagt offers van je. Wie meedoet in de harde concurrentiestrijd van het bedrijfsleven moet zich meer dan 100% inzetten en dat kan ten koste gaan van je eigen gezondheid, de ontplooiing van de sociale leven, je gezin en je familie. In de brede zin, dus ook buiten het bedrijfsleven, kunnen we zeggen dat het nastreven van je eigen ambities schadelijk kan zijn voor de andere aspecten van je menszijn, van je andere verplichtingen naar je omgeving, familie en vrienden.

Richting

Daarnaast is de richting van het streven van belang. In de christelijke traditie heeft men lang negatief tegen zelf ontplooiing en het nastreven van aardse zaken gestaan, omdat het afleidt van waar het in het leven om gaat, het eeuwige leven. Tegenwoordig staan we meer open voor het hier en nu en het belang van levenskwaliteit. Vandaar dat het nastreven van een gelukkig leven en zelfontplooiing past binnen onze christelijke levensvisie. Toch zit er een waarheid in de oude christelijke aarzeling bij het streven naar het eigen levensgeluk. Voor zover we het eigen levensgeluk verbinden met onze christelijke levensopdracht, is er geen probleem, maar deze laatste kan al snel ondergesneeuwd raken door de eerste. We zijn als christenen immers tot een goed en gelukkig leven geroepen, maar wel in verbondenheid met God en de andere mensen. Dit komt samen in ons geroepen zijn om de blijde boodschap te verkondigen en het werken aan Gods koninkrijk. Wanneer het nastreven van eigen ambities al ten koste kan gaan van het gezin, de familie en de vrienden, kortom onze eigen kleine kring, hoe denken we dan nog aan onze opdracht toe te komen ten opzichte van de rest van de mensheid.

Lijden

Een laatste probleem dat in Jezus’ antwoord aan Jacobus, Johannes en hun moeder naar voren komt, is de beker. We zijn geroepen om God te dienen en diens blijde boodschap te verkondigen. Zoals gezegd gaat dat niet meer met zoveel gevaren gepaard als in de tijd van de apostelen. Toch kan het doen van Gods wil nog altijd ons eigen belang schaden, onze ambities frustreren en zelfs uitsluiten. Het nemen van je maatschappelijke verantwoordelijkheid in het bedrijfsleven, het opkomen voor onderdrukten in een organisatie, het staan voor bepaalde waarden en principes kan ten koste gaan van je eigen loopbaan, je eigen bedrijf en je financiële veiligheid. Dat kunnen grote dingen zijn, maar ook kleine kansen kunnen gemist worden doordat je al andere verplichtingen bent aangegaan en je die niet meer van je af kunt schuiven.

Streven naar geluk met en voor anderen in verbondenheid met God
Ambities, verlangens, levensgeluk. Het zijn belangrijke zaken om na te streven. Uiteindelijk wil God dat we gelukkige en goede mensen zijn. Het nastreven van ambities en je carrière kunnen dat stimuleren en mogelijk maken. Helaas kan het eenzijdig nastreven van ambities en zelfverwerkelijking ook ten koste gaan van je verantwoordelijkheden en van je roeping als mens en als christen. Zelfontplooiing kan nooit plaatsvinden los van andere mensen. Levensgeluk is niet alleen voor jezelf. Wanneer we onze ambities en verlangens nastreven in verbondenheid met de mensen om ons heen en met God, dan werken we niet alleen aan de ontplooiing van onszelf, maar aan die van de hele mensheid en de schepping. Wanneer we onze posities in de wereld gebruiken in verbondenheid met de menselijkheid en de christelijke waarden, kunnen we onze persoonlijke ambities verbinden met onze christelijke opdracht en werken en leven we in de voetsporen van Jezus, onze Heer.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus