Eerste preek van Victor
Scheijde, priesterstudent, 2 september
Het is altijd erg grappig om
te zien hoe mensen meestal achterin gaan zitten. Dit doen ze in de klas,
de bioscoop en zelfs in de Kerk, wanneer deze tamelijk leeg is, wat tegenwoordig
helaas te vaak voorkomt. Volgens het Evangelie van vandaag is dat dus
erg wijs gedrag. Deze mensen zijn goed Christelijk bezig, want ze nemen
de laatste plaats in. Docenten en voorgangers zullen dan ook graag in
de lijn van dit Evangelie de mensen achteraan uitnodigen een betere plaats
in te komen nemen om zo deze mensen een eer te bewijzen.
Jezus onderwijst in dit Evangelie de gasten bij de Farizeeër over
welke plaats ze zouden moeten kiezen.
Nou, dit is eigenlijk wel heel erg duidelijk, we weten dat we ons niet
moeten verdringen voor de beste plaatsen en het Evangelie zegt het ook,
dus klaar? Einde preek? ……
Tsja, zo snel zijn we nog niet klaar, er is namelijk meer.
In Jezus Sirach lazen we over
de bescheidenheid. Groot is de kracht van de Heer, een bescheiden mens
prijst hem. Maar ook over zachtaardigheid. Wees zachtaardig in wat je
doet. … maar aan zachtmoedigen onthult hij zijn geheimen.
In de tweede lezing hoorden we over onderlinge liefde en gastvrijheid.
Zo hebben sommigen zonder het te weten engelen ontvangen. En dan begint
het Evangelie met een genezing.
Het lijkt eigenlijk niet te passen bij de rest van deze lezingen. In onze
Rooms Katholieke zusterkerk hebben ze dit gedeelte ook weggelaten. Waarom
lezen wij het dan eigenlijk?
Als we een stukje terug lezen, lezen we van een andere genezing op de
Sabbat. Een vrouw die al 18 jaar bezeten is, wordt verlost door Jezus.
Hierop worden de Farizeeën boos en berispen Jezus. De Farizeeën
die bekend staan om het strak handhaven van de wet, worden door Jezus
erop gewezen dat ze wel een uitzondering zouden maken voor een os of een
ezel die in nood is. Te meer mag je dus een uitzondering maken voor een
mens in nood. De genezing op deze plek is ook een opstapje om het gedrag
van alle aanwezigen aan de kaak te stellen. Men verdringt zich voor de
beste plaatsen, de eerste plaats. Ze hebben alleen oog voor hun eigen
zaak. Net als de Farizeeën die alleen maar oog hebben voor hun eigen
zaak. Ze zien niet het leed van een ander zolang het niet met hun zelf
te maken heeft. Ja, voor een zoon die in de put valt of een stuk eigen
vee wat in nood is, daar ondervinden ze zelf namelijk nadeel aan dus daarvoor
durven ze wel de sabbat te onderbreken. Maar een vreemdeling die ziek
is? Farizeeën stonden er om bekend zich af te zonderen. De naam farizeeër
is daar ook van afgeleid. Ze zonderden zich vooral af voor de onreine
zieken. Ze stellen zich niet bescheiden op. Is dat niet iets wat wij ook
doen?
Kort geleden was er in het nieuws wat over de AWBZ. De minister wil hierop
gaan bezuinigen waardoor ouderen en gehandicapten minder hulp krijgen.
Dat is niet alleen hulp in de huishouding, maar ook hulp bij het naar
buiten gaan. Voor sommigen is het enige waardoor ze nog contact met de
buitenwereld hebben het moment van boodschappen doen. Veel mensen kunnen
dit niet zonder die hulp. Maar ook iets als naar het museum gaan of naar
de bioscoop of een pretpark. Daar kunnen ze niet meer komen. Voor ons
is het vanzelfsprekend dat we leuke dingen kunnen doen. De één
soms vaker dan de ander. Maar stel je eens voor dat je in een situatie
komt waarin je nooit iets leuk kunt doen. Je mist dan een belangrijk deel
van de benodigde bevrijding van de dagelijkse rompslomp. Ja, wij staan
daar niet altijd bij stil! Onze wereld bestaat veelal uit het werken met
de ellebogen. Als je je niet keihard opstelt, dan bereik je nooit de top.
Je moet voor jezelf opkomen, no matter what! Dit is wat we allemaal voorgeschoteld
krijgen en dat begint al op jonge leeftijd. Het is een weinig bescheiden
houding die mensen aannemen.
Jezus laat door deze genezing zien dat we moeten omzien naar elkaar en
dat wordt eigenlijk ook benadrukt door het vervolg van dit stukje Evangelie.
Het draait in het leven niet
alleen om jou. Dat is wat we lezen in de lezingen. De auteur van de Hebreeënbrief
zegt het heel direct! Houd de onderlinge liefde in stand en houd de gastvrijheid
in ere. Met gastvrijheid bedoelt hij het openstaan voor een ander. Openstaan
voor andermans problemen. Op die manier zul je het zonder te merken engelen
ontvangen. Zonder het te merken? Misschien merk je het soms juist wel.
Denk eens aan onverwachte ontmoetingen. Ze komen soms voor ons gevoel
ongelegen, maar door ze te nemen zoals ze komen, ontvang je heel veel
terug.
Enkele maanden terug kwam
ik tijdens mijn lunchpauze een bekende tegen in een winkelcentrum. Een
oudere man die voor veel dingen afhankelijk is van extra hulp. Iets extra’s
zit er meestal niet in omdat het leven altijd vol met kleine tegenslagen
zit die voor hem uit het potje voor de extraatjes betaald moeten worden.
Toen ik hem tegenkwam, zat hij niet zo lekker in zijn vel. Hij voelde
zich alleen en door wat lichamelijke tegenslagen kon hij ook niet goed
uit de voeten. Ik merkte aan hem dat hij erg behoefte had aan gezelschap,
zodat hij zijn verhaal kwijt kon. Ik nodigde hem uit om samen bij de Hema
koffie met een gebakje te nemen. Waar praat je dan over? Een kopje koffie
en een gebakje? Voor hem was dat al een extraatje dat hij zich niet zomaar
kon veroorloven! Dit kleine beetje aandacht wat hij kreeg, deed hem op
dat moment enorm opfleuren. Hij kon zijn verhaal kwijt en kreeg ook nog
een stukje gezelligheid er voor terug. Dit is zo’n kleine bevrijding
uit de sleur van alle dag. Aan het einde van onze ontmoeting zei hij mij
dat dit precies was wat hij nodig had. Hij voelde zich zoveel beter. En
om eerlijk te zijn, hoewel ik mij al goed voelde, was ik nu met mijn hoofd
in de wolken, zo’n positieve energie had ik gekregen van onze ontmoeting.
Op dat moment hebben we zonder het te weten een engel ontvangen.
Gastvrijheid, onderlinge liefde,
de laatste plaats verkiezen boven de eerste. Dat is wat je soms moet doen.
De laatste plaats kiezen. Betekent dat dan dat je altijd maar het onderspit
moet delven? Nee, natuurlijk niet. Het gaat er niet om, om de underdog
te zijn. Iemand die zich laat overspoelen door anderen is niet iemand
die in staat is werkelijk open te staan voor een ander. Je moet midden
in het leven blijven staan! Zo kan je open staan voor een ander en ook
je inleven in de ander. Waar het meer om gaat is dat wij ons vaak laten
beheersen door het materiële, wij hebben nooit genoeg. Dit staat
openheid in de weg. We worden opgesloten door onze eigen probleempjes
waardoor we de problemen van een ander vaak niet opmerken.
Het is misschien een ijdele gedachte, maar als wij ons een beetje bescheidener
opstellen, ons een beetje meer om elkaar bekommeren, het goede doen en
gewoon tevreden zijn met wat we hebben. Als we in ons leven meer toelaten
dan alleen het materiële, de drang naar meer. Als wij eens de laatste
plaats durven in te nemen. Dan kan het maar zo zijn dat we allemaal engelen
ontvangen. Misschien zijn we uiteindelijk dan wel in staat die engelen
werkelijk te zien.
Misschien zal de Heer ons dan roepen en zeggen: Kom toch dichterbij!
Wees dus gastvrij en heb oog voor andermans problemen. Dat lijkt mij een
mooi begin voor deze startzondag.