Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus

Er is een beroemd Russisch toneelstuk genaamd ‘De Inquisiteur’. In een dorpje komt een telegram aan, waarin wordt verteld dat de inquisiteur van de tsaar inspectie zal houden. Het hele dorp is in rep en roer. Iedereen is bang door iemand anders verdacht gemaakt te worden. Er komt iemand die zich voordoet als inquisiteur. Hij haalt het hele dorp overhoop, maar uiteindelijk wordt duidelijk dat het een oplichter is. Als het dorp opgelucht ademhaalt, komt een jongen opgewonden aanrennen en hij roept, dat zojuist de inquisiteur bij het dorp is aangekomen...

Wat betekent de aankondiging voor ons meer dan dat het bijna Kerstmis is?

Vandaag hebben we de aankondiging van de Messias gelezen, de Verlosser. Op de laatste zondag van de advent wordt zijn geboorte voorspeld. Maar wat betekent dat nu eigenlijk? Dat het nu bijna Kerstmis is, nog een paar dagen en dan barst het feest los? Jezus is toch bijna 2000 jaar geleden geboren, waarom moeten we zijn geboorte nog aankondigen? Wat heeft het voor zin iets te voorspellen, wat al geweest is?

Zoals een slechte aankondiging je leven kan verwoesten, nog voor het echt gebeurt, zo kan het aankondigen van redding je de kracht en hoop geven om een goede wending aan je leven te geven.
Het toneelstuk van de inquisiteur maakt duidelijk wat de kracht is van een aankondiging. Alleen al de wetenschap dat de man in aantocht is, brengt iedereen in rep en roer. Er gebeurt van alles en daar kan een oplichter misbruik van maken. Een boodschap of aankondiging kan dus destructieve gevolgen hebben. Toch is het omgekeerde ook waar:

In de lezing uit de profetie van Jesaja hoort koning Achaz dat er een nieuwe koning geboren gaat worden. Zijn koninkrijk Judea gaat worden aangevallen door het Noordrijk Israël en Syrië. Onder die dreiging komt Jesaja met de boodschap dat Achaz de Heer om een teken moet vragen. Achaz wil niet, want als hij een teken krijgt, moet hij gehoorzamen. Hij voert liever zijn eigen politiek. Ongevraagd verkondigt Jesaja dan dat er een nieuwe koning geboren gaat worden. Deze zal Immanuel heten, God is met ons. De dreiging aangevallen te worden wordt door Jesaja weggenomen, doordat hij voorspelt dat de landen van de vijanden van Judea ontvolkt zullen zijn, nog voordat de nieuwe koning oud genoeg is om goed van kwaad te onderscheiden. In feite zegt Jesaja hier dat binnen korte tijd de bedreiging er niet meer zal zijn.

Het christendom heeft in het evangelie van Matteüs deze profetie opgenomen en hem op Jezus toegepast. Nu is het niet koning Achaz met een dilemma, maar Jozef. Zijn verloofde is zwanger en niet van hem. Hij kan toch niet met haar trouwen? De woorden van de engel vertellen hem dat Maria geen overspel heeft gepleegd, maar zwanger is van de heilige geest. Hij krijgt de opdracht toch met haar te trouwen. In tegenstelling tot Achaz gaat Jozef niet tegen de woorden van de engel in. Hij trouwt met Maria.

Doordat Matteüs Jesja’s woorden op Jezus heeft toegpast, worden ze ook belangrijk voor ons. In tijden van onderdrukking, van dreiging, komt er een nieuwe koning. Een koning die een nieuwe heerschappij inluidt. Het is deze heilsboodschap die onze kijk op het leven en daarmee het leven zelf kan veranderen. Het gaat er niet alleen om dat er een kindje geboren gaat worden, maar het gaat erom het leven met alle ellende die erbij hoort, oorlogen, rampen, ziekten en uiteindelijk de dood niet het laatste woord hebben. Het zal niet eeuwig zo zijn, want er komt een verlosser. Dat is aangekondigd en dat geeft hoop. De hoop dat er een ander leven mogelijk is, dat het lijden niet uitzichtloos is. Mensen die tot het besef komen dat hun situatie niet uitzichtloos is, kunnen weer in beweging komen, kunnen weer gaan werken aan verandering, verbetering van hun situatie. Daarom begint redding met de aankondiging ervan. Het is de boodschap van redding, letterlijk het evangelie, dat mensen vrij maakt. Het is deze mogelijkheid om weer in beweging te komen, die op deze laatste zondag van de Advent centraal staat.

De bevrijdende boodschap is moeilijk aan te nemen, omdat ze om verandering vraagt.

Deze aankondiging van redding kan ons in beweging brengen, maar zo werkt het niet altijd. Denk maar aan koning Achaz. Hij mag God om een teken vragen, zodat hij weet wat hij moet doen, maar hij weigert. Het komt in de pastorale praktijk ook veel voor. Je praat mensen die een probleem hebben. Uit de gesprekken kan soms een goede oplossing naar voren komen. Daar mogen we dan blij mee zijn. Maar dan blijkt hoe moeilijk het is om met die oplossing ook aan de slag te gaan. Die oplossing vraagt om verandering, tegen je gebruikelijke plannen of gedachten ingaan en iets nieuws proberen. Achaz wil volgens de gebruikelijke militaire strategie de grootmacht Assyrië om hulp vragen als hij door het Noordrijk en Syrië bedreigd wordt. Het gevaar – en dat verklaart het protest van Jesaja - is dat als de Assyrische troepen eenmaal in Judea zijn en de vijand verslagen is, zij niet meer weggaan en dan niet alleen het Noordrijk Israël en Syrië, maar ook Judea zullen inlijven in hun rijk. Het ongevraagde teken van Jesaja betekent dat Achaz geen hulp moet vragen aan Assyrië, maar moet wachten in vertrouwen op de Heer. Judea zal niet verslagen worden, want voordat de nieuwe koning volwassen is, zullen het Noordrijk en Syrië ontvolkt zijn.

Net zoals Achaz wordt soms van ons verwacht anders te handelen dan we gewend zijn, anders dan van ons verwacht wordt. Dat is een risico. Veel mensen durven dat risico niet te nemen. Ze laten hun problemen liever voortduren, ze blijven liever het hun bekende leed ondergaan, dan dat ze veranderen en het risico lopen nieuw leed te ondergaan. Jozef riskeert ook een schande door toch met Maria te trouwen. Als mensen erachter komen dat zij al zwanger was voor hun huwelijk... En toch doet hij het. De boodschap dat er redding komt, dat er een verlossing of een oplossing is, kan ons dus wel bevrijden, maar dan moeten we de boodschap wel aannemen en durven te veranderen.

Nog voor Kerstmis kan het nieuws dat de Verlosser gaat komen ons leven veranderen, ons laten leven als mensen die vrij zijn en vrij maken.
Op deze vierde zondag, twee dagen voordat het Kerstmis is, mogen we al horen dat de jonge vrouw een kind zal baren, Immanuël. We mogen nu al geloven dat er verlossing komt, bevrijding in deze wereld van lijden en dood. Dat Gods koninkrijk zal aanbreken, waarin mensen voor Gods aangezicht en in verbondenheid met elkaar mogen leven. Dat geloof kan ons al veranderen, in beweging brengen om ons in te zetten om de boodschap van Kerstmis waarheid te laten zijn. Laten wij die boodschap eennemen en als vrije mensen de weg voor de Heer bereidden.

Anderen de vrijheid laten genieten van het evangelie.

Morgenavond vieren we de Kerstnachtmis. Er zullen vaste klanten komen, maar ook mensen die bijna nooit komen en passanten. Als wij door het evangelie bevrijd zijn, laten we dan deze mensen gastvrij ontvangen, ze de kans geven van de vrijheid te genieten die het evangelie ons brengt. Op deze manier zal de bevrijdende boodschap van Kerstmis zich verspreiden en kunnen ook deze mensen delen in de vrijheid, de vrijheid van de kinderen Gods.

Oud-Katholieke Parochie Sint Willibrordus

Arnhem

Oud-Katholieke Parochie
Sint Willibrordus